Cztery pory roku z Vincentem van Goghiem. Lato

Pole pszenicy z krukami, Łodzie rybackie na plaży w Saintes-Maries-de-la-Mer, Pole pszenicy z cyprysami – to tylko kilka przykładów przepięknych letnich krajobrazów Vincenta van Gogha. Patrząc na łany dojrzałego zboża smagane letnim wiatrem, delikatne fale zachłannie połykające kolejne centymetry plaży i wibrujące soczystą zielenią cyprysy, aż trudno uwierzyć, że Vincent uważał lato za porę roku, której charakter niełatwo ująć.

Vincent van Gogh, Pole pszenicy z cyprysami, 1889, Niezła sztuka

Vincent van Gogh, Pole pszenicy z cyprysami | 1889, Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork

Jego wątpliwości dotyczyły światła, które latem jest bardzo intensywne, często ostre, a nawet rażące, i tego, jak wpływa ono na kolory. Na początku swojej kariery malarskiej pisał w liście do młodszego brata Theo, że oddanie letnich efektów jest według niego niemożliwe. Zdaje się, że największe wyzwanie stanowiło dla niego wybranie i zestawienie ze sobą odpowiednich barw, tak by przywoływały wrażenie letniego dnia. Van Gogh ujął swoje przemyślenia w ten sposób:

„…nie jest łatwo znaleźć efekt letniego słońca, który byłby tak głęboki, prosty i tak przyjemny dla oka, jak charakterystyczne efekty innych pór roku.

Wiosna to delikatna zieleń (młode zboże) i róż (kwiaty jabłoni).
Jesień to kontrast żółtych liści na tle fioletowych tonów.
Zima to śnieg z małymi czarnymi sylwetkami”1.

Vincent van Gogh, Gaj oliwny, cztery pory roku z van Goghiem, olej, płótno, postimpresjonizm, sztuka niderlandzka, niezła sztuka

Vincent van Gogh, Gaj oliwny | 1889, Kröller-Müller Museum, Otterlo

A lato? Vincent skłaniał się ku malowaniu lata kontrastującymi ze sobą błękitami i złotymi brązami z elementami pomarańczu. Jego wybór podyktowany był przede wszystkim tym, że te kolory leżą naprzeciwko siebie w kole barw. Vincent wiedział, że ich zestawienie stworzy silny wizualny kontrast. Liczył, że taka kompozycja kolorystyczna najlepiej odda nastrój lata. Czy miał rację? Czytaj dalej


  1. List Vincenta van Gogha do Theo van Gogha, około 2.07.1884 r., Nuenen, witryna Vincent van Gogh. The Letters,
    https://vangoghletters.org/vg/letters/let451/letter.html, tłum. własne.