William Morris, fot. Swan Electric Engraving Co. (według fotografii Fredericka Hollyera), detal | 1884, National Portrait Gallery, Londyn
Motto „Si je puis” – „Jeśli mogę, jeśli potrafię”, zainspirowane dewizą Jana van Eycka, niderlandzkiego mistrza malarstwa, stało się hasłem określającym całe życie artystyczne Williama Morrisa – brytyjskiego projektanta, ikony ruchu Arts and Crafts1. Kariera Morrisa opierała się na nieustannym mierzeniu się z kolejnymi dziedzinami sztuki i rzemiosła. Architektura, malarstwo, poezja, działalność wydawnicza, projektowanie mebli, książek, wzorów tapet i tkanin oraz całych wnętrz – zdaje się, że wszechstronny projektant kierował się w życiu maksymą: „Jeśli mogę… to na pewno to zrobię!”. Kim był dziewiętnastowieczny projektant, którego tapety zdobią wnętrza scenografii z serialu Stranger Things?
Kadr z serialu Stranger Things, źródło: Netflix.com
- T. Wild, William Morris & His Palace of Art. Architecture, Interiors & Design at Red House, London–New York 2018, s. 7. Zgodnie z życzeniem Morrisa jego motto w języku francuskim pojawia się w dekoracji Red House. Zamieszczone w tekście wolne tłumaczenie bazuje na jego angielskiej wersji: „If I can”. Motto Jana van Eycka w języku niderlandzkim „Als Ich Can” tłumaczy się jako „Tak, jak potrafię” i pojawia się na jego domniemanym autoportrecie znajdującym się w kolekcji National Gallery w Londynie. Zob. oficjalny katalog internetowy kolekcji National Gallery: https://www.nationalgallery.org.uk/paintings/jan-van-eyck-portrait-of-a-man-self-portrait. ↩
