Gdzie jest największy obraz Jana Matejki i dlaczego jest tak mało znany?

Mecenasem projektu jest: Mercure-hotels-logo

 


Kiedy myślimy „największy obraz Matejki”, przed oczami wyobraźni staje nam pewnie Bitwa pod Grunwaldem. To faktycznie pokaźnych rozmiarów płótno, do obejrzenia w Muzeum Narodowym w Warszawie, jednak nie jest największe. W pięknej galerii w Rogalinie koło Poznania znajduje się dzieło mistrza Jana, które rozmiarem przewyższa tak popularną Bitwę pod Grunwaldem – jest to obraz pt. Dziewica Orleańska (Joanna d’Arc) (484 × 973 cm).

Jan Matejko, joanna d'arc, dziewica orleańska, rogalin, Niezła sztuka

Ekspozycja obrazu Dziewica orleańska (Joanna d’Arc) Jana Matejki, fot. Fundacja Niezła Sztuka

Czemu nie jest aż tak znane jak słynna Bitwa? Pewnie dlatego, że w czasie, kiedy Matejko pokazał je światu, nie spotkało się ono z ciepłym przyjęciem…

Stanisław Tarnowski, pierwszy monografista Matejki, porównywał je do „japońskiej sałatki”… Stanisław Witkiewicz, znany z ostrego języka, też nie pozostawił suchej nitki na sposobie malowania przez Matejkę świętych i pisał w swojej recenzji z 1887 roku: „Archanioł: ordynarny drab z karkiem wołu, z wymęczoną twarzą aktora (…). Jedna ze świętych na olbrzymich, grubiańskich łapach podaje (…) lilię na końcach palców; druga załamuje ręce tak grube jak dobrze rozwinięte nogi. Czy takie osoby w naszym pojęciu mogą być uosobieniem wyższego, idealniejszego pierwiastka natury ludzkiej?”1.

Wystawiona na paryskim Salonie w 1887 roku Dziewica Orleańska w oczach krytyków  reprezentowała „przyciężką stylistykę malarstwa historycznego”2. Czas historycznego malarstwa mijał.

Czytaj dalej


  1. S. Witkiewicz, Pisma zebrane, t. 1. Sztuka i krytyka w nas, Kraków 1971, s. 351.
  2. Stanisław Czekalski, Dziewica Orleańska Jana Matejki. Materiały II seminarium Instytutu Historii Sztuki UAM i Muzeum Narodowego w Poznaniu, Poznań 2003, s. 9.