O czym chcesz poczytać?
  • Słowa kluczowe

  • Tematyka

  • Rodzaj

  • Artysta

Pablo Picasso „Sen”



Potrzebujemy Twojej pomocy. Wesprzyj nas na PATRONITE »

Pablo Picasso, Sen, 1932
olej, płótno, 130 × 97 cm, prywatna kolekcja Stevena Cohena

Picasso Pablo, Sen, Le Reve, Niezła sztuka

Pablo Picasso, Sen (Le Rêve) | 1932, © Steven Cohen Collection

Pablo Picasso mawiał, że malowanie obrazów jest dla niego artystycznym sposobem prowadzenia wizualnego pamiętnika. Spoglądając na dzieła słynnego twórcy, ułożone w kolejności chronologiczne, faktycznie można dostrzec pewną zależność między tym, co zostało uwiecznione na płótnie, a tym, co wówczas działo się w życiu malarza. Szczególnie portrety kolejnych kochanek i muz Picassa, skrupulatnie datowane, są niczym pamiątkowy album z wizerunkami kobiet, dla których kochliwy artysta tracił głowę.

Dojrzałość kontra niewinność, czyli 45 kontra 17

W latach 20. XX wieku małżeństwo Picassa z Olgą Koklovą przeżywało kryzys. Para wychowywała syna Paula, ale posiadanie potomstwa nie uchroniło przed problemami, wynikającymi prawdopodobnie z tego, co dziś nazywa się „niezgodnością charakterów”. Wówczas na drodze czterdziestopięcioletniego Pabla pojawiła się młodziutka, zaledwie siedemnastoletnia, Marie-Thérèse Walter, która od razu zachwyciła malarza. Już podczas pierwszego spotkania w Paryżu Picasso miał powiedzieć do niej: „Panienko, ma Pani ciekawą twarz. Chciałbym Panią malować”1. I malował. Marie-Thérèse stała się kolejną muzą artysty.

Marie-Therese-Walter, Pablo Picasso, Niezła sztuka

Marie-Therese Walter, fot. wikipedia.org

Krągła jak księżyc

Picasso zawarł znajomość z Walter w 1927 roku, ale to rok 1932 roku stał się w jakiś sposób przełomowym dla artystycznego rozwoju malarza. Hiszpański twórca stworzył wówczas cykl malowideł, na których odkrył dla siebie nową, bo bardziej subtelną, formę kobiecego aktu. Modelką i inspiracją była właśnie Marie-Thérèse. Powstałe wówczas portrety są malowane miękkimi, płynnymi liniami, w których jest coś leniwego, a zarazem zmysłowego.

Pierwszym obrazem, namalowanym w 1932 roku, była Czytająca kobieta. Sportretowana kobieta ma tu charakterystyczne blond włosy i oczy w kształcie migdałów. Typowe dla powstających w tamtym czasie aktów są okrągłe piersi, przypominające kształtem idealne owoce. Twarz ukazana jednocześnie z przodu i z profilu będzie powtarzać się na kolejnych portretach Marie-Thérèse.

Pablo Picasso, Kobieta czytająca, Niezła sztuka

Pablo Picasso, Kobieta czytająca | 1932, Musée national Picasso Paris, źródło: www.widewalls.ch

„Sztuka jest zawsze erotyczna”

Kolejnym dziełem, które Picasso stworzył w 1932 roku, była Le Rêve, czyli Sen. Malarz ukazał śpiącą w fotelu kochankę. Przedstawiona kobieta jest bezbronna i nieświadoma tego, że ktoś obserwuje jej miękkie, wpasowane w kształt siedzenia, ciało. Twarz po raz kolejny została namalowana z dwóch stron – z przodu i z profilu. Niektórzy historycy sztuki twierdzą, że głowa kobiety ma kształt penisa, a dłonie na kolanach sugerują masturbację, co miałoby podkreślić erotyczne znaczenie obrazu…

We Śnie wyczuć można ogromną czułość, niespotykaną na innych dziełach Picassa. Mówi się, że Marie-Thérèse była jedyną osobą, która swoją łagodnością potrafiła uspokoić gwałtowne zachowania artysty, a w zamian – była też jedyną, którą Pablo malował z ową wzruszającą subtelnością.

Artysta nie zniekształcał jej ciała, a raczej nadawał sylwetce ukochanej kobiety aksamitności i delikatności. Niewątpliwie Picasso skupiał się na przedstawieniu kobiecego ciała, pozostając dosyć obojętnym wobec duszy. Artysta mawiał, że „sztuka jest zawsze erotyczna”.

Pablo Picasso, Kobieta, Akt, Niezła sztuka

Pablo Picasso, Akt, zielone liście i popiersie | 1932, kolekcja prywatna, źródło: Tate

Rok 1932 nie był najistotniejszym w karierze Pabla Picassa. Nie był też szczególnie przełomowym, jednak dzieła, które wówczas powstały, są ważne ze względu na kontekst erotyczny połączony z kontekstem biograficznym – w końcu hiszpański malarz poświecił swoje delikatnie zmysłowe malowidła młodziutkiej kochance, z którą miał córkę Mayę. Gdyby nie inspirująca obecność Marie-Thérèse, rok 1932 nie byłby nazywany najbardziej erotycznym w karierze Picassa. Zorganizowano nawet wystawę poświęconą temu okresowi w twórczości artysty. Ekspozycja została przedstawiona w Musée Picasso w Paryżu oraz w Tate Modern w Londynie. Paryską wystawę zatytułowano „Picasso 1932 – Erotyczny rok”, w Londynie zmieniono nazwę na „Picasso 1932 – Miłość, Sława, Tragedia”. Oba tytuły, zważywszy na biografię Hiszpana, zdają się być adekwatne.

Dziura w obrazie, czyli burzliwe losy dzieła Picassa

Victor i Sally Ganz, kolekcja, Pablo Picasso, Sen, Victor i Sally Ganz, Niezła sztuka

Victor i Sally Ganz, fot. pinterest.com

Sen Pabla Picassa najpierw znajdował się w kolekcji małżeństwa Victora i Sally Ganz. Para miała prywatną kolekcję dzieł artystów z XX wieku. Na początku szczególnie zachwycili się Picassem. Dosyć przypadkowo udało im się kupić erotyczny Sen, później kupowali nie tylko obrazy, ale również rzeźby, grafiki i rysunki hiszpańskiego geniusza.

Picasso Pablo, Sen, Le Reve, Niezła sztuka

Pablo Picasso, Sen | 1932, obraz w kolekcji Sally i Victora Ganz, źródło: forpilar.blogspot.com

Picasso Pablo, Sen, Le Reve, Niezła sztuka

Pablo Picasso, Sen | 1932, obraz w kolekcji Sally i Victora Ganz, źródło: forpilar.blogspot.com

Na początku lat 60., kiedy dzieła Picassa stały się zbyt drogie, małżeństwo Ganz zaczęło interesować się innymi amerykańskimi twórcami, zbierali prace między innymi Roberta Rauschenberga, Jaspera Johnsa i Franka Stelli.

Po ich śmierci, cała kolekcja dzieł, którą zgromadzili, została wystawiona na licytację w domu aukcyjnym Christie’s i stamtąd Sen Picassa trafił do Steve’a Wynna, założyciela sieci hoteli i kasyn w Las Vegas.

W 2006 roku Wynn zgodził się na sprzedanie pracy Picassa Stevenowi Cohenowi, właścicielowi SAC Capital Advisors, jednak Wynn przypadkowo uszkodził obraz – uderzył w płótno łokciem. Po naprawie uszkodzeń i długich pertraktacjach doszło jednak do transakcji. W 2013 roku Cohen odkupił Sen za 155 milionów dolarów. Był to wówczas najdrożej sprzedany obraz na świecie. Praca Picassa do dziś znajduje się w kolekcji Cohena.

bibliografia, artykuły o sztuce, niezła sztuka

Bibliografia:
1. Battistini M., Picasso, Warszawa 2006.
2. Walther I. F., Picasso, Kolonia 2001.
3. Penrose R., Picasso. Życie i twórczość, Warszawa 1991.
4. Picasso, praca zbiorowa, Arkady, Warszawa 2015.


  1. I. F. Walther, Picasso, s. 58.
Agata Dobosz

» Agata Dobosz

Absolwentka twórczego pisania i edytorstwa, magister antropologii literatury, teatru i filmu. Interesuje się kulturą szeroką pojętą, szczególnie sztuką i literaturą XIX i XX wieku. Nie wyobraża sobie dnia bez książki, muzyki, kilku obrazów i sportu.

Portal NiezlaSztuka.net prowadzony jest przez Fundację Promocji Sztuki „Niezła Sztuka”. Wszystkie publikacje finansowane są dzięki darowiznom Czytelników. Dlatego Twoja pomoc jest bardzo ważna. Jeśli chcesz wesprzeć nas w tworzeniu tego miejsca w polskim internecie na temat sztuki, będziemy Ci bardzo wdzięczni. Nawet 1 zł ma dla nas ogromne znaczenie.

Wesprzyj »


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *



ns-wspieram-post

Spodobał Ci się artykuł? Wesprzyj nas »