Matthias Grünewald „Ukrzyżowanie” (Ołtarz z Isenheim)

„Każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem nie jest od niej wolny. I trzeba czuwać nad sobą nieustannie, żeby w chwili roztargnienia nie tchnąć dżumy w twarz drugiego człowieka.”
–A. Camus, Dżuma

Matthias Grünewald, Ukrzyżowanie, (panel centralny Ołtarza z Isenheim),  1512-16
tempera, deska, panel: 269 × 307 cm, Musée d’Unterlinden, Colmar, Francja

Matthias Grünewald Ukrzyżowanie Isenheim

Matthias Grünewald, Ołtarz z Isenheim | 1512-16, Musée d’Unterlinden, Colmar, Francja

Do największych epidemii jakie trapiły ludzi w średniowieczu należała tzw. rojnica (ergotismus), która w Europie zaczęła być obecna już w wieku X. Chorobę wywoływał sporysz – grzyb pasożytujący na zbożach (głównie na życie). Z powodu niedokładnej obróbki ziarna mieszczący się w mące sporysz stawał się składnikiem chleba, a spożywany przez człowieka wywoływał bardzo ciężką i przewlekłą chorobę.

Zatrucie sporyszem powodowało drętwienia i mrowienia (zwane rojeniami), nudności, wymioty, ból głowy, kurcze mięśniowe rąk i nóg; w odmianie zgorzelinowej obumierały same kończyny – wskutek skurczu tętnic i przerwania dopływu krwi. Wyniszczeni gorączką, pozbawieni rąk, nóg, nosów chorzy byli straszliwym widokiem – równie straszliwym co trędowaci. Dlatego tak jak oni stawali się grupą wykluczoną, wygnaną na margines społeczny. Czytaj dalej