O czym chcesz poczytać?
  • Słowa kluczowe

  • Tematyka

  • Rodzaj

  • Artysta

Perła impresjonizmu, jedyny obraz Claude’a Moneta w Polsce



Jeden z najdroższych obrazów w Polsce, wycięty z ramy i podmieniony na falsyfikat w biały dzień. Sto tysięcy złotych nagrody i poszukiwania przez policję całego kraju. Odzyskany. Teraz spokojnie wisi w poznańskim muzeum – Plaża w Pourville. Claude Monet.

Claude Monet Plaża w Pourville, impresjonizm, sztuka polska, Niezła Sztuka

Claude Monet Plaża w Pourville | 1882, Muzeum Narodowe w Poznaniu

Claude Monet był jednym z najważniejszych prekursorów oraz czołowych przedstawicieli impresjonizmu. Zresztą od jego obrazu, Impresja, wschód słońca, pochodzi nazwa tego kierunku w sztuce, nadana przypadkowo i raczej złośliwie przez pewnego francuskiego dziennikarza. Obraz Plaża w Pourville jest jedynym dziełem tego wybitnego malarza, jaki możemy podziwiać w polskich państwowych zbiorach. Zważywszy na to, że Monet namalował w swoim twórczym życiu parę setek obrazów, z których część na początku swojej kariery pozostawiał w różnych paryskich lokalach jako zapłatę za croissanty i kawę, to możemy tylko żałować, iż nikt z naszych rodaków często bywających w tamtych czasach w światowej stolicy sztuki nie miał wyczucia i nie kupił kilku sztuk jego płócien. Byłoby teraz czym cieszyć duszę i oko.

Obraz w Poznaniu znajduje się od 1906 roku, kiedy to został zakupiony przez funkcjonujące w tym mieście w owych czasach Muzeum im. Cesarza Fryderyka (Kaiser Friedrich-Museum). Podczas II wojny światowej został zrabowany przez hitlerowców, wywieziony w głąb III Rzeszy, później odnaleziony przez Armię Czerwoną i „zabezpieczony” jako mienie zdobyczne, trafił do słynnego Ermitażu. W 1956 roku, w ramach akcji rewindykacyjnej powrócił do Polski. Na początku prezentowany był w Rogalinie, skąd trafił do Muzeum Narodowego w Poznaniu i był tam 10 lat, aż do września 2000 r., kiedy to… niespodziewanie zniknął…

19 września tego roku stwierdzono z przerażeniem, że to co wisi w ramie na ścianie, to nie Plaża, tylko kiepsko wykonany falsyfikat. Dokonano największej w dziejach współczesnej Polski kradzieży muzealnej. Obraz wart ponad 7 mln dolarów, zwyczajnie zniknął z muzeum.

Nie będę tutaj opisywał przebiegu tego w sumie prostego rabunku, zainteresowani mogą się z tą historią zapoznać w innym miejscu. Niemniej, gdy dawno już stracono jakąkolwiek nadzieję na jego odzyskanie, obraz po 10 latach „cudownie”, czy raczej przez przypadek się odnalazł (styczeń 2010 r.).

Claude Monet, Muzeum Narodowe w Poznaniu, impresjonizm, polskie muzea, Niezła Sztuka

Obraz Claude’a Monet przekazany Muzeum Narodowemu w Poznaniu

Poddany długiej i żmudnej konserwacji, bowiem za sprawą wycięcia z ramy nożem oraz „leżakowania” bez odpowiedniego naprężenia, został poważnie uszkodzony, zawisł ponownie w poznańskim muzeum. Nie udało się, co najsmutniejsze, przywrócić ubytków w obszarze sygnatury. Jednak wszystko na szczęście skończyło się pozytywnie i możemy go już oglądać w Sali Moneta. Obecnie dzieło jest naszpikowane ukrytymi gdzieś czujnikami i już nie można się do niego bezkarnie zbliżyć. Przed kradzieżą, nie miał natomiast żadnych zabezpieczeń, a także nie był nawet ubezpieczony.

Sala Moneta w Muzeum Narodowym w Poznaniu, impresjonizm, polskie muzea, Niezła Sztuka

Sala Moneta w Muzeum Narodowym w Poznaniu

Dzieło Plaża w Pourville powstało w najbardziej płodnym okresie twórczości Moneta. Artysta malował w owym czasie po kilka obrazów dziennie. Zapewne wpłynęło na to otoczenie, w którym wtedy przebywał. Przepiękne, surowe krajobrazy normandzkiego wybrzeża pobudzały malarza do tego stopnia, że właśnie w miejscowości Pourville, w okresie od lutego do października 1882 roku, stworzył ponad 100 obrazów. Prace te charakteryzował szkicowy styl malowania, z którym mamy także do czynienia w przypadku poznańskiego płótna. Jak pisze M. Piotr Michałowski, Kurator Galerii Sztuki Europejskiej MNP: „dzieło Moneta przedstawia widok plaży w Pourville, z dominującą skałą Amont, wykonany ze skalnego urwiska w Varengeville. W tle obrazu, na horyzoncie z lewej, widzimy zatokę Dieppe (…). Kompozycja obrazu podzielona jest na trzy pola – niebo, morze i płaskowyż. (…) Moment świetlny utrzymany jest z idealną konsekwencją, a nawet powietrze zdaje się mieć świeżość i właściwą tym rejonom normę wilgotności.”

Motyw owej plaży z miejscowości Pourville Claude Monet malował wielokrotnie, o innych porach dnia, czy też w różnych ujęciach. Obrazy z widokiem tego miejsca posiadają w swoich zbiorach muzea Europy, USA i Japonii, a wiele z nich znajduje się w prywatnych kolekcjach całego świata.

Tekst i zdjęcia: Leszek Lubicki

Sala Moneta w Muzeum Narodowym w Poznaniu, impresjonizm, polskie muzea, Niezła Sztuka

Sala Moneta w Muzeum Narodowym w Poznaniu

 

 

Leszek Lubicki

» Leszek Lubicki

Pasjo­nat sztuki, lecz zawo­dowo z nią nie zwią­zany. Nasz ese­ista, zain­te­re­so­wany malar­stwem pol­skim przełomu XIX/XX wieku, czyli tym okresem, który Maria Poprzęcka nazwała „Szczęśliwą godziną”. A pisze, bo lubi.


Portal NiezlaSztuka.net prowadzony jest przez Fundację Promocji Sztuki "Niezła Sztuka". Jeśli publikowane tu treści wydają Ci się inspirujące i chciałbyś/chciałabyś wesprzeć nas w tworzeniu miejsca w polskim internecie na temat sztuki, które nie ma reklam tu: www.niezlasztuka.net/wesprzyj-nas/ możesz przekazać nam darowiznę, nawet 1 zł ma dla nas ogromne znaczenie.


One thought on “Perła impresjonizmu, jedyny obraz Claude’a Moneta w Polsce

  1. Mam obraz Moneta jakies lilje w wodzie pochodzi jeszcze z czasow 2 wojny swiatowej przywieziony do USA przez zolnierza Ale niewiem czy to orginal mam go juz 28 lat wisi na scianie A kupilem go za $7 na bazarze Juz mi sie znudzil mam duzo ciekawszych obrazikow

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *



ns-wspieram-post

Spodobał Ci się artykuł? Wesprzyj nas »