O czym chcesz poczytać?
  • Słowa kluczowe

  • Tematyka

  • Rodzaj

  • Artysta

Pablo Picasso. 10 faktów, których nie wiedzieliście o tym artyście



Potrzebujemy Twojej pomocy. Wesprzyj nas »

Cudowne dziecko, które odrzuciło nazwisko swojego ojca, admirator sztuki podejrzany o kradzież Mona Lisy, patron balu polskich artystów, milioner w dziurawych butach, zakochany mężczyzna, który dla swojej wybranki wziął ślub w cerkwi. Jeden z największych malarzy XX wieku, rzeźbiarz, ceramik, twórca dekoracji teatralnych, ale też nietuzinkowa osobowość o magnetycznym spojrzeniu. Oto 10 mniej znanych faktów z życia Pabla Picassa.

Pablo Picasso, Popeye, Niezła sztuka

Pablo Picasso jako Popeye | 1957, fot. www.openculture.com

1


Legenda „cudownego dziecka”

Młody Pablo Picasso, Niezła sztuka

Młody Pablo Picasso | 1904, fot. wikipedia

Pablito na ogół nie przyłączał się do zabaw innych dzieci, wolał rysować, choćby palcem w ulicznym kurzu. Pablo Picasso według legendy, którą sam stworzył, był dzieckiem niezwykle dojrzałym, uzdolnionym, porównywanym do Mozarta. Jak twierdził nigdy nie rysował „po dziecinnemu”, nawet kiedy był bardzo mały, „rysowałem jak Rafael” — mówił bez przesadnej skromności. Podobno zanim nauczył się mówić już rysował spirale, które miały przedstawiać jego ulubione ciastko w kształcie ślimaka — torullę. Matka Picassa będzie później opowiadała, że pierwsze słowo, jakie synek zaczął wypowiadać to „piz” — dziecinny skrót od hiszpańskiego słowa „lapiz”, ołówek.

Warto wspomnieć, że ojciec Picassa również był malarzem, wykładowcą, pracował też jako konserwator w muzeum, gdzie często zabierał Pablita. Nie powinno, więc dziwić, że chłopiec, który od najwcześniejszych lat obserwował rysującego ojca, sam sięgnął po ołówek i pędzel. Tak oto malował w wieku 15 lat:

Pablo Picasso, Nauka i miłosierdzie, Museu Picasso, Niezła sztuka

Pablo Picasso, Nauka i miłosierdzie | 1897, Museu Picasso, Barcelona

2


Ruiz? To zbyt pospolite!

Kiedy Pablo Ruiz Picasso skończył 17 lat zaczął podpisywać swoje obrazy jedynie nazwiskiem matki, uważał, że nazwisko ojca jest zbyt pospolite, a w nazwisku matki bardzo mu podobało się podwójne „s”. Z matką łączyło go również fizyczne podobieństwo.

Pablo Picasso

Pablo Picasso Matka i dziecko (Olga i Paul), 1921, © 2015 Estate of Pablo Picasso / Artists Rights Society (ARS), New York, fot.: artic.edu

Maria Lopez Picasso miała czarne włosy, śniadą cerę, była niska i krępa, natomiast ojciec malarza Jose Ruiz Blasco był wysoki, szczupły, z rudawą czupryną i niebieskimi oczami, w rodzinnym mieście nazywano go „Anglikiem”. Niewątpliwie Picasso odziedziczył po matce nie tylko nazwisko, ale wszystkie charakterystyczne elementy swojej urody.

Pablo Picasso, Autoportret z paletą, Niezła sztuka

Pablo Picasso, Autoportret z paletą | 1906, Philadelphia Museum of Art, © Estate of Pablo Picasso / Artists Rights Society (ARS), New York

3


Zabawa za grosze? To mocny argument!

W październiku 1900 roku Picasso jako niespełna dziewiętnastoletni młodzieniec odbył swoją pierwszą podróż do Paryża. Towarzyszył mu najlepszy przyjaciel z młodzieńczych lat — Carlos Casagemas.

Pablo Picasso, Carles Casagemas, Niezła sztuka

Pablo Picasso, Carles Casagemas | 1899-1900, Museu Picasso, Barcelona, © 2012 Estate of Pablo Picasso

Po przyjeździe poszli przywitać się ze swoim znajomym, również Hiszpanem i malarzem Nonellem, który mieszkał na wzgórzu Montmartre. Pablo i Carlos jednak wpłacili już zaliczkę i mieli zamieszkać w innej artystycznej dzielnicy – Montparnasse. Nonell nie rozumiał wyboru swoich rodaków, przecież na Montmartre można było za grosze bawić się co noc, tutaj byli wszyscy ich przyjaciele, a i wino było tańsze. Argumenty były na tyle mocne, że ostatecznie zmienili miejsce zamieszkania na Montmartre, a nawet udało im się odzyskać część zaliczki.

4


Skandal z Mona Lisą w tle

21 sierpnia 1911 roku z Luwru ukradziono Giocondę. W tym samym czasie przypomniano sobie również o innych kradzieżach tam dokonanych. Tak się nieszczęśliwie składało, że Picasso jako wielki admirator hiszpańskiej sztuki prymitywnej trzy lata wcześniej nabył dwie staroiberyjskie rzeźby, o niewiadomym pochodzeniu.

Pablo Picasso w swojej pracowni, kolekcja rzeźb, Niezła sztuka

Pablo Picasso w swojej pracowni

W aferę był zamieszany także przyjaciel Picassa, Apollinaire, ponieważ to za jego pośrednictwem Picasso kupił rzeźby. W prasie ukazały się obszerne artykuły na temat kradzieży w Luwrze i podejrzenia, jakoby wszystkie były ze sobą powiązane. Przyjaciele zaczęli panikować, obawiając się posądzenia o zlecenie kradzieży, obmyślili nawet plan ucieczki z Francji, chcieli też wrzucić dwie rzeźby do Sekwany. Ostatecznie udali się do redakcji „Paris Journal” i zostawili tam dwa eksponaty w nadziei, że policja o niczym się nie dowie, a rzeźby trafią bezpiecznie do muzeum. Następnego dnia Apollinaire został aresztowany, a Picasso wezwany na przesłuchanie. Obydwaj byli bardzo skruszeni, tłumaczyli się nieudolnie, płakali. Po kilku miesiącach sprawa została umorzona, jednak Picasso tak przeżył tę sprawę, że przez jakiś czas nie wsiadał do autobusu linii Pigalle-Halle au Vins, którym wieziono go z eskortą na przesłuchanie do Pałacu Sprawiedliwości.

5


Ślub w cerkwi

Beztroskie, kawalerskie życie dobiegło końca 11 lipca 1918 roku, kiedy w merostwie VII dzielnicy Paryża poślubił poznaną dwa lata wcześniej Olgę Chołową, rosyjską tancerkę baletu Diagilewa. Następnego dnia odbyła się długa, tradycyjna ceremonia w cerkwi rosyjskiej, na której bardzo Oldze zależało. Świadkami byli najlepsi przyjaciele Picassa: Apollinaire, Max Jacob i Jean Cocteau. Ten ostatni napisał do matki: „Picasso był zmęczony ceremonią, ja trzymałem złotą koronę nad głową Olgi, a wszyscy wyglądaliśmy, jakbyśmy grali Borysa Godunowa. Uroczystość bardzo piękna, prawdziwy ślub z rytuałami i śpiewami”. Dla 35-letniego wówczas Picassa był to koniec życia cyganerii, Olga uwielbiała luksus i blichtr, nie rozumiała umiłowania męża do prostoty, nie interesowała się też zbytnio jego malarstwem. Ponadto Picasso, pomimo małżeństwa, nie zrezygnował z flirtów i romansów. Pozostali razem ze względu na Paula — ich jedyne dziecko. Po dziesięciu latach związek skończył się separacją trwającą do końca życia Olgi w 1955 roku.

Pablo Picasso, Olga w fotelu

Pablo Picasso, Olga w fotelu, 1918, fot. wikipedia.org

6


Picasso patronem balu polskich artystów

Młodzi artyści z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie zwani Kapistami, wśród nich m. in. Czapski, Jarema, Waliszewski, Cybis, którzy w latach 20. wyruszyli na podbój Paryża postanowili zorganizować tam bal, aby podreperować swój budżet. Na bal chcieli zaprosić najważniejsze osobistości bohemy artystycznej Paryża, a przy okazji zaprezentować swoje prace i nawiązać ważne kontakty. Było to możliwe dzięki Misi Godebskiej, która przyjaźniła się ze wszystkimi najważniejszymi artystami, była nawet matką chrzestną syna Picassa. Jak wspomina Józef Czapski, Picasso zgodził się od razu objąć patronat nad balem, który odbył się 27 listopada 1925 roku przy rue de Grenelle. Na balu pojawił się ze swoją żoną Olgą, każdemu młodemu artyście uścisnął dłoń na powitanie. Prawdopodobnie wtedy też doszło do pierwszego spotkania Pabla Picassa i Pierre’a Bonnarda. Picasso podszedł do Bonnarda, aby pogratulować mu trwającej wystawy, komplementował wystawione płótna i powiedział, że przewyższają znacznie wszystko, co zrobił do tej pory. Misia Godebska nachyliła się do Czapskiego i szepnęła: „jaki gałgan ten Picasso, nigdy nie powie żadnemu malarzowi komplementu, który by nie był dwuznaczny”.

Misia Sert, Misia Godebska, Niezła sztuka

Misia Godebska, fot. grofouillis.canalblog.com

7


Nieidealny ideał

Pablo Picasso nigdy nie miał prawa jazdy. Kiedy zdobył już sławę i pieniądze kupił samochód i zatrudniał szoferów. Wielki malarz nie potrafił też pływać, z resztą nigdy nie próbował się nauczyć, co może dziwić, ponieważ urodził się w Maladze, a jako dziecko mieszkał też w La Coruni, czyli miastach usytuowanych nad morzem i nad oceanem. Kiedy już mieszkał we Francji jego ulubionym wakacyjnym miejscem było Lazurowe Wybrzeże, gdzie później przeprowadził się na stałe. Brak umiejętności pływania nie przeszkadzała mu w zażywaniu codziennych morskich kąpieli, „bardzo dobrze pływam do kolan” — chwalił się po latach swojej ostatniej żonie Jacqueline.

Pablo Picasso, Cannes, Niezła sztuka

Lucien Clergue, Picasso na plaży, Cannes | 1965, Detroit Insitute of Arts

8


Miłośnik prostoty

Pomimo wielkiego sukcesu i pieniędzy, Picasso zachował swoje dawne upodobania. Preferował proste, skromne posiłki, pił przeważnie wodę lub trochę wina. Ciężko było go również przekonać, aby się porządnie ubrał, najbardziej lubił stare, rozciągnięte spodnie, wystrzępione swetry, zdarzało mu się też chodzić z dziurawych butach. Zawsze z wielkim rozrzewnieniem wspominał czasy życia w dzielnicy Montmartre, kiedy największą troską dnia było zapewnienie sobie kolacji. To tęsknota za latami młodości, swobody i wielkich nadziei. Często wspominał o młodzieńczym braterstwie równych sobie malarzy i wielkich nadziejach. Kiedy już żył w pięknych willach na Lazurowym Wybrzeżu i w Prowansji, to właśnie przyjaciele z lat młodości cieszyli się jego największymi względami.

Pablo Picasso, Musée Picasso, Paryż, Niezła sztuka

Anonimowy fotograf, Pablo Picasso na Placu Ravignan, Montmartre, Paryż | 1904, Musée Picasso, Paryż

9


Z wizytą w Polsce

Picasso został zaproszony do Polski w 1948 roku na Pierwszy Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju, który odbywał się we Wrocławiu. Długo trzeba było go namawiać, ponieważ nigdy wcześniej nie podróżował samolotem, gdyż panicznie bał się latać. Ostatecznie się zgodził, w podróży towarzyszył mu jeden z najlepszych przyjaciół, Paul Eluard. Na tę okazję polski rząd zorganizował dla niego prywatny samolot, radziecki Li-2. Malarz miał odwiedzić nasz kraj na trzy dni, a spędził prawie dwa tygodnie. Po zakończeniu Kongresu delegacja z Picassem na czele została zaproszona do Warszawy, Krakowa i Oświęcimia.

Pablo Picasso w Warszawie, Picasso w Muzeum Narodowym w Warszawie, Niezła sztuka

Wizyta uczestników Światowego Kongresu Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu w Muzeum Narodowym w Warszawie. Dyrektor Stanisław Lorentz, Pablo Picasso i Paul Éluard w Galerii Malarstwa Polskiego | 1948, fot. ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie

Po powrocie do Francji Picasso zafascynowany polskim folklorem, wykonał wiele grafik przedstawiających swoją ówczesną partnerkę — Françoise Gilot w kożuszku, który zakupił dla niej w Krakowie. Swoje obrazy zatytułował Kobieta w polskim okryciu. Malarz przysłał szereg odbitek, a także inne prace do Muzeum Narodowego w Warszawie.

Picasso kobieta w polskim okryciu

Pablo Picasso Kobieta w fotelu Nr. 1 (W polskim okryciu) | 1949, Tate, Londyn

10


Izolacja legendy

Pablo Picasso na stare lata zapragnął wreszcie spokoju, postanowił zamieszkać w miejscu, które zapewni mu wymarzoną prywatność, wybrał zamek z XIV wieku w Vauvenargues, niedaleko Aix-en-Provence. Swoje życie dzielił wówczas z Jacqueline, drugą i ostatnią żoną, coraz bardziej się izolując od ludzi, nawet swoich dzieci z poprzednich związków.

Picasso i Jacqueline

Picasso i Jacqueline w naszyjniku, który artysta zrobił specjalnie dla niej, ok. 1957, fot. vintag.es

Doskwierająca mu głuchota uniemożliwiała też rozmowy telefoniczne ze starymi przyjaciółmi. Znalazł ukojenie w pracy, całe dnie spędzał w pracowni, malował, nic innego go nie interesowało. Z obojętnością przyjął wiadomość, że na jego 90-te urodziny w Luwrze ma zostać otwarta wystawa jego prac, to był wielki zaszczyt, ponieważ nigdy wcześniej nie eksponowano w Luwrze obrazów żyjącego, francuskiego artysty. Tytan pracy umiera 8 kwietnia w wieku 91 lat na zapalenie płuc, a poprzedniego dnia jeszcze malował.

bibliografia, artykuły o sztuce, niezła sztuka

Bibliografia:
1. Crespelle J.-P., Montmartre w czasach Picassa 1900-1910, Warszawa 1987.
2. Gidel H., Picasso, Warszawa 2004.
3. Karpeles E., Prawie nic. Józef Czapski, Warszawa 2019.
4. Picasso w Polsce, praca zbiorowa pod redakcją M. Bibrowskiego, Kraków 1979.

Anna Łappo-Malosse

» Anna Łappo-Malosse

Absolwentka Filologii Polskiej na Uniwersytecie Warszawskim, pasjonatka sztuki i historii. Obecnie mieszka na południu Francji, gdzie w pobliskich miejscowościach znajdują się muzea Picassa, Renoira, Chagalla, Matisse'a, Bonnarda i wielu innych artystów, którzy odwiedzali region Lazurowego Wybrzeża w poszukiwaniu światła i malowniczych widoków. Artyści, kolory i smaki były inspiracją utworzenia bloga „Jeszcze dalej niż Południe” (jeszczedalejnizpoludnie.blogspot.com)


Portal NiezlaSztuka.net prowadzony jest przez Fundację Promocji Sztuki „Niezła Sztuka”. Wszystkie publikacje finansowane są dzięki darowiznom Czytelników. Dlatego Twoja pomoc jest bardzo ważna. Jeśli chcesz wesprzeć nas w tworzeniu tego miejsca w polskim internecie na temat sztuki, będziemy Ci bardzo wdzięczni. Nawet 1 zł ma dla nas ogromne znaczenie.

Wesprzyj »



One thought on “Pablo Picasso. 10 faktów, których nie wiedzieliście o tym artyście

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *




Niezła Sztuka?
Czytam. Lubię. Wspieram.
Spodobał Ci się artykuł? Wesprzyj nas »