Od otwarcia nowej siedziby w październiku 2024 roku MSN gościł łącznie już ponad 800 tysięcy osób. Wystawy, towarzyszące im wydarzenia, kino i program edukacyjny zachęciły w zeszłym roku do odwiedzenia Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie blisko 530 tysięcy odwiedzających.
Widok klatki schodowej w budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, fot. Marta Ejsmont, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
W 2026 roku publiczność zobaczy dziesięć nowych ekspozycji, m.in. monograficzne wystawy Julie Mehretu, Marii Jaremy i Edwarda Dwurnika. W planach jest również obszerna prezentacja światowej rzeźby oraz międzynarodowa wystawa poświęcona surrealizmowi. Zaprosimy także publiczność Muzeum do udziału w rozbudowanym programie publicznym, kinowym i edukacyjnym. Intensywnie pracować będą oddziały Muzeum: Dom w Szuminie, Pawilon Tańca oraz Park Rzeźby na Bródnie.
– MSN chce oferować dostęp do wiedzy o globalnym życiu artystycznym, tendencjach, dyskusjach i ideach w ramach solidnego programu, opartego na szerokiej sieci współpracy instytucjonalnej oraz rzetelnych badaniach z jednej strony, z drugiej zaś – zanurzenie w lokalnym życiu artystycznym i obywatelskiej debacie sprawia, że instytucja rezonuje ze zmieniającymi się okolicznościami i emocjami, będąc platformą do rozmowy – mówi dyrektorka MSN-u Joanna Mytkowska. – W roku 2026 planujemy rozwijać ten deliberatywny charakter budowania programu. Przede wszystkim zapraszamy różnorodne organizacje i osoby do jego współtworzenia w niebiletowanych przestrzeniach parteru. W podobnym duchu konstruowane są także wystawy. Nowe prezentacje, dialogując ze sobą, powinny czynić wizytę w Muzeum niepowtarzalnym doświadczeniem pulsu współczesności. Współczesności wielowątkowej, intensywnej, niekiedy chaotycznej, ale także takiej, w której można odnaleźć drogowskazy.
Julie Mehretu i Maria Jarema w marcu
Wczesną wiosną muzealna publiczność zobaczy dwie duże wystawy monograficzne poświęcone artystkom, które na nowo zdefiniowały język abstrakcji: Julie Mehretu (ur. 1970) i Marii Jaremie (1908–1958). Mehretu to jedna z najbardziej wpływowych współczesnych amerykańskich malarek, która nasyca swoje obrazy intensywnym, politycznym żywiołem. Jej monumentalne prace splatają gest, historię i pamięć miejsca w wielowarstwowe abstrakcyjne kompozycje. Wystawa powstaje we współpracy z Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, z wykorzystaniem znaczących wypożyczeń z kolekcji Pinault. Jej kuratorami są Joanna Mytkowska i Szymon Żydek (MSN), w oparciu o koncepcję opracowaną przez Susanne Gaensheimer i Sebastiana Petera (K21), w ścisłej współpracy ze Studio Julie Mehretu. Prezentowana na tym samym piętrze wystawa Marii Jaremy – przygotowana przez Érica de Chassey (Beaux-Arts de Paris) i Natalię Sielewicz (MSN) – będzie nowym spojrzeniem na jedną z najbardziej oryginalnych postaci polskiego modernizmu okresu międzywojennego i powojennego. Świadoma uczestniczka europejskiej awangardy i pionierka emancypacji, Jarema, swobodnie przekraczała granice dyscyplin, redefiniując rolę artystki w życiu publicznym.
Maria Jarema, Akt | 1946, kol. Aleksandra Filipowicza, fot. Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
Mehretu i Jaremę łączy przekonanie, że abstrakcja nie oznacza chłodnej autonomii ani oderwania od otaczającej nas rzeczywistości, pomimo dzielących je pokoleń i odmiennych kontekstów geograficznych. Stawkę ich sztuki stanowi bowiem transformacja życia i postrzegania świata.
Między 27 a 29 marca MSN zaprosi także na program poświęcony wideo i filmowi artystycznemu z Korei Południowej, przygotowany we współpracy z Muzeum Sztuki Współczesnej w Seulu (MMCA) i kuratorowany przez Sebastiana Cichockiego i Soojung LI.
Dwie wystawy w czerwcu
Na początku lata otworzy się obszerna międzynarodowa wystawa Jesteś w sercu zmiany. Surrealizm i antyfaszyzm, po raz pierwszy prezentowana od 15 października do 30 marca 2025 roku w Lenbachhaus w Monachium pod tytułem: But Live Here? No Thanks: Surrealism and Anti-fascism i przygotowana przez zespół kuratorski w składzie: Stephanie Weber, Adrian Djukić, Karin Althaus. Ekspozycja prezentująca m.in. dzieła Hansa Bellmera, Erny Rosenstein, Pabla Picassa, Dory Maar, Paula Éluarda, Lee Miller, Maxa Ernsta, Leonory Carrington czy Toyen połączy wątki międzynarodowe (prezentowane wcześniej na wystawie w Monachium) oraz polskie. Kuratorki Dorota Jarecka i Magda Lipska współpracują przy tym projekcie z kuratorami z Lenbachhaus oraz Pawłem Politem z Muzeum Sztuki w Łodzi. Publiczność będzie mogła podążać tropem niezwykłych wydarzeń i międzynarodowej solidarności, łączącej Pragę z Coyoacán w Meksyku, Kair z republikańską Hiszpanią, Marsylię z Fort-de-France na Martynice, Portoryko i Paryż z Chicago. Celem takiej prezentacji jest ukazanie surrealizmu jako sieci – politycznego i międzynarodowego ruchu, za jaki uważali go jego bohaterowie.
W ramach ekspozycji Drogi czarnych wkraczają w Biały Ląd kuratorka Oliwia Mimi Bosomtwe sięgnie po sztukę i kulturę wizualną PRL-u, by przyjrzeć się reprezentacjom polskich relacji z czarnością i Afryką Subsaharyjską. To opowieść o faktach, fantazjach, wyobrażeniach i o wyścigu idei z rzeczywistością. Wystawa będzie impresją na temat kilku dekad, w których sztuka, polityka i etnografia mieszały się, tworząc zagmatwaną sieć interesów uwikłanych w idee socjalistycznego postkolonializmu. Projekt jest pomyślany także jako próba zwrócenia uwagi na alternatywną opowieść o epoce, która dała zaczyn afrykańskim diasporom w Polsce.
Edward Dwurnik Robotnik sztuki w lipcu
Wystawa poświęcona jednemu z najważniejszych polskich malarzy XX wieku skupi się na twórczości artysty z lat 70. i 80. oraz prezentacji dwóch głównych cykli malarskich Sportowcy i Robotnicy. Kuratorowi Łukaszowi Rondudzie przyświeca chęć rekonstrukcji źródłowej postawy artystycznej Dwurnika, ukształtowanej na przełomie lat 60. i 70., którą charakteryzowała duża empatia, walka z elitarnością sztuki, związki z twórczością outsiderów i która ukształtowała koncepcję malarstwa jako dokumentu życia społecznego.
Rzeźba we wrześniu
Przygotowana przez Jagnę Lewandowską i Szymona Maliborskiego prezentacja współczesnych praktyk rzeźbiarskich obejmie nie tylko sale wystawiennicze, ale i podcienia wokół budynku MSN-u. Ekspozycja zgromadzi przede wszystkim prace artystek, dla których punktem wyjścia jest rozpad formy i które traktują rzeźbę jako układ sił – przepływów i zmian oraz napięć między procesem a skończoną bryłą. Pojawiające się odniesienia do form biologicznych, kojarzonych z ciałem, zwracają uwagę na rzeźbę jako strukturę nietrwałą, podatną na modyfikacje. Wśród prezentowanych artystek będą m.in. June Crespo, Dominique White, Teresa Solar Abboud, Giulia Cenci, Edith Karlson, Iza Tarasewicz i Gizela Mickiewicz.
Przełom września i października w MSN-ie będzie okazją do uczestniczenia w wydarzeniach, spotkaniach i dyskusjach przygotowanych przez Jakuba Depczyńskiego, Joannę Erbel oraz Alicję Wójcik w ramach festiwalu WARSZAWA W BUDOWIE.
Nie tylko galerie. Dwie prace w przestrzeni klatki schodowej
Z opisanymi wyżej wystawami dialogować będą nowe dzieła sztuki, które w 2026 roku zawisną w przestrzeni klatki schodowej. W marcu zobaczymy tam pracę Minh-Lan Tran – udrapowany obraz-instalację, opadający niczym pęknięty zwój. Będzie się on składał z płatów lateksu, jedwabiu i płótna, reagującego na światło niczym błona. W drugiej połowie roku nowe dzieło zaprezentuje tam włoska artystka Giulia Cenci.
Młoda polska sztuka w Galerii A
MSN kontynuuje swoją misję udostępniania sztuki jak najszerszemu gronu odbiorców, również nieodpłatnie – co umożliwia znajdująca się na parterze i w całości widoczna od ulicy Marszałkowskiej Galeria A. Dla Muzeum ważne jest też bliskie połączenie z polskim światem sztuki i dlatego przez cały 2026 rok na parterze będzie można poznawać sylwetki eksperymentujących polskich twórców i twórczyń młodszego pokolenia. Już 28 stycznia otworzy się wystawa przygotowana przez Łukasza Rondudę (MSN) zatytułowana Misterioso Nadii Markiewicz, artystki zainteresowanej wykreowaniem nowego obrazu niepełnosprawności odnoszącego się do takich kategorii jak tajemniczość i niezwykłość. W kwietniu odbędzie się pierwsza instytucjonalna prezentacja twórczości Przemysława Piniaka, zmarłego przedwcześnie artysty intermedialnego (zespół kuratorski w składzie: Szymon Maliborski, Gabriela Skrzypczak, Przemysław Sowiński). W lipcu w Galerii A zobaczymy obrazy Adama Kozickiego, artysty inspirującego się nerwowym rytmem współczesnego internetu (kuratorka: Natalia Sielewicz). Wstęp na parter Muzeum jest bezpłatny dzięki współpracy z marką Audi.
Nie tylko wystawy. Wydarzenia, edukacja, wydawnictwo, kino i taniec
Wystawy są w MSN-ie zawsze punktem wyjścia do rozmaitych form dialogu i kontaktu z publicznością: spotkań, filmów, publikacji, oprowadzań czy warsztatów. Muzeum chce być żywym, otwartym ośrodkiem debaty o sztuce, dlatego i w tym roku ekspozycjom będą towarzyszyć nie tylko katalogi i książki, ale też edukacyjne warsztaty dla dzieci, oprowadzania dla rodziców małych dzieci, zajęcia dla dorosłych, twórcze warsztaty rodzinne, debaty i pokazy filmowe. Równolegle, we współpracy z partnerem edukacji Fundacją EFC, realizowana będzie 5. edycja projektu „Formy podstawowe”. Tym razem uczniowie samodzielnie wykonają instrukcje artystyczne przygotowane przez twórców z Polski i zagranicy, m.in. Mirosława Bałkę, Philippe’a Parreno czy Alicję Czyczel. KINOMUZEUM skupi się na pięciu filarach programowych: premiery, pokazy z festiwali filmowych, nowe kino polskie, klasyka oraz programy towarzyszące wystawom. Do cykli DKF „Dobra Wspólne” i „Dzikie musicale” dojdą nowe formaty, jak spotkania z twórcami czy krytykami filmowymi (np. Michałem Oleszczykiem, twórcą popularnego podcastu „SpoilerMaster”). Po raz kolejny zagoszczą w muzealnym kinie najważniejsze polskie festiwale filmowe: WATCH DOCS, Millennium Docs Against Gravity, Warszawski Festiwal Filmowy.
W czwartek, 8 stycznia, ruszył także nowo otwarty Pawilon Tańca i Innych Sztuk Performatywnych, w którym publiczność zobaczy światowe i polskie spektakle, performansy, wydarzenia i warsztaty (pełen repertuar Pawilonu można znaleźć na stronie www.pawilontanca.pl).
