O czym chcesz poczytać?
  • Słowa kluczowe

  • Tematyka

  • Rodzaj

  • Artysta

Wojciech Weiss. „Pocałunek na trawie”



Podziel się:

Pomiędzy jedną a drugą wizytą w Paryżu, mieście obowiązkowym dla malarza chcącego rozwijać swój warsztat, Wojciech Weiss odwiedza miejscowość Strzyżów na Podkarpaciu, gdzie poświęca się tylko i wyłącznie malarstwu pejzażowemu.

Wojciech Weiss, Pocałunek na trawie | 1899, Muzeum Narodowe w Poznaniu

Wojciech Weiss Pocałunek na trawie  |  1899
olej, płótno, 74 × 45 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu

Powszechnie uznaje się, że to właśnie pejzaż był dla artysty gatunkiem niemalże podstawowym. W nim to najpełniej twórca wyrażał swoją postawę wobec natury. Znawcy malarstwa są zgodni co do tego, że jego obrazy powstałe na przełomie XIX i XX wieku należy zaliczyć do nurtu ekspresjonistycznego. Właśnie w Strzyżowie, obok szeregu innych pejzaży, artysta stworzył kompozycję Pocałunek na trawie, dzieło wybitne dla epoki fin de siecle.

W scenerii prawie pustego i rozległego krajobrazu malarz ukazuje na pierwszym planie całującą się parę parę, obok której „w chłodnym cieniu jaśnieje porzucona parasolka. A dalej akompaniujące zakochanym falujące, horyzontalnie rozciągnięte linie wzgórz, które powtarzają kształt bioder dziewczyny, dopalające się w blasku zachodzącego słońca ścierniska, skupione w gromadę jak plotkujące wiejskie baby – snopy zbóż” 1.

Wojciech Weiss, Pocałunek na trawie | 1899, Muzeum Narodowe w Poznaniu

Wojciech Weiss Pocałunek na trawie, detal | 1899, Muzeum Narodowe w Poznaniu

Ten nasycony erotyzmem pejzaż malowany jest bezpośrednio w plenerze. Artysta zasiada gdzieś na skraju łąki, rozkłada sztalugi i przystępuje do pracy. Ważna jest tu pora dnia. Takim czasem najbardziej ulubionym dla Weissa jest „zmierzch lub wczesne popołudnie z niskim, nasyconym oranżami światłem, ślizgającym się po krzewach porzeczek, połyskującym w ogrodowych kulach, dzielącym obraz na dwie strefy, bliższą, pogrążoną już w cieniu zapowiadającym chłód nocy i dalszą – słoneczną jeszcze, stanowiącą powidok upalnego dnia” 2.

I tak dokładnie mamy przedstawiony pejzaż na tym płótnie. Muzeum Narodowe w Poznaniu, gdzie obraz jest eksponowany, ma dobry zwyczaj umieszczania przy niektórych dziełach sztuki tam prezentowanych ich interpretację. Obok Pocałunku na trawie także znajduje się taka tabliczka, na której napisano: „Kompozycja obrazu podzielona jest na strefy jasną i ciemną. Ukazuje pierwszoplanową scenę pocałunku mężczyzny i kobiety, na tle rozświetlonego promieniami zachodzącego słońca pejzażu. Temat zainspirowany jest ówczesną literaturą i malarstwem. Odwołuje się do fatalistycznych sił popychających człowieka do zatracenia własnej indywidualności i bezwolnego poddawania się odwiecznym siłom natury”.

Wojciech Weiss, Pocałunek na trawie | 1899, Muzeum Narodowe w Poznaniu

Obraz w Muzeum Narodowym w Poznaniu

Rok po powstaniu tego płótna krytyk, czyniąc szersze rozważania nad twórczością dwudziestopięcioletniego wtedy artysty, jakże poetycko zanotował: „Pan Weiss ma cały szereg obrazów za sobą: Taniec, Pocałunek i inne, i ma ich jeszcze więcej przed sobą, wiele innych, na których ciało ludzkie w różnolitym ułożeniu ukaże się prawdopodobnie oczom widza, jak coraz nowe oblicze świata. (…) Sztuka malarza-myśliciela, sztuka p. Weissa, polega właśnie na tym, żeby w postaci ludzkiej, w tej formie, w której w umyśle artysty, na chwilę, zastyga rytm nieustanny, ukazać rozległe horyzonty nieskończonych rytmów” 3.

Wojciech Weiss Pocałunek na trawie, 1899
technika/materiał: olej, płótno
wymiary: 45 × 74 cm


  1. I. Kossowska, Ł. Kossowski, Malarstwo polskie. Symbolizm i Młoda Polska, Warszawa 2011.
  2. Ł. Kossowski, Wojciech Weiss, Warszawa 2006.
  3. S. Lack, Wojciech Weiss. „Życie” 1900, nr 1., w: Teksty o malarzach 1890-1918, Wrocław 1976.
Leszek Lubicki

» Leszek Lubicki

Ogromny pasjo­nat sztuki, zawo­dowo z nią nie zwią­zany, ale jak widać praw­dziwa miłość nie wybiera, nasz cudowny ese­ista, zain­te­re­so­wany malar­stwem pol­skim XIX w. oraz fran­cu­skim impre­sjo­ni­zmem.


ns-wspieram-post

Spodobał Ci się artykuł? Wesprzyj nas »