O czym chcesz poczytać?
  • Słowa kluczowe

  • Tematyka

  • Rodzaj

  • Artysta

Gdzie powstało pierwsze polskie muzeum?



Pierwszym muzeum w Polsce była puławska świątynia Sybilli zaprojektowana przez Piotra Aignera. Jej pomysłodawczynią i fundatorką była księżna Izabela Czartoryska. Uroczystego otwarcia muzeum dokonano w 1801 roku kluczem ze złoconego brązu wg projektu samej księżnej. Miał on kształt kaduceusza, czyli laski Hermesa oplecionej dwoma wężami ze skrzydełkami i szyszką w zwieńczeniu. Wygrawerowano na nim grecką sentencję „MNEMEZ ANOIGO HIERON IC MLCCCI” (Otwieram Świątynię Pamięci IC 1801). Umieszczenie napisu greckiego wyraźnie wskazywało na źródła takiej instytucji.

Świątynia Sybilli, Puławy

Świątynia Sybilli, Puławy

To w Grecji bowiem powstały pierwsze muzea, które jednak pełniły nieco inną funkcję, niż rozumiemy to dzisiaj. Były to muzejony, czyli domy muz. W zależności od tego, co było w nich przechowywane, muzejony nazywano skarbcami, gliptotekami (rzeźby), pinakotekami (obrazy) lub daktyliotekami (kamee i gemmy). W 490 roku p.n.e. po bitwie pod Maratonem w Delfach stworzono skarbiec pamiątek po bitwach i ważnych wydarzeniach. Był on poddawany regularnym konserwacjom. Z innych przykładów warto przytoczyć wyspę Samos z jej skarbcem oraz Pergamon i jego zbiory pamiątek.

Świątynia Sybilli, Puławy, fot. nplp.pl

Świątynia Sybilli, Puławy, fot. nplp.pl

Zbiory przechowywane w świątyni Sybilli stanowiły część kolekcji Czartoryskich. Księżna Izabela kupowała polskie pamiątki narodowe, relikwie i zabytki w różnych miejscach Europy. Ideą muzeum miało być przedstawienie historii Polski od jej założenia po czasy współczesne i wzbudzanie dumy narodowej. Czasy przełomu XVIII i XIX wieku były niezwykle trudne dla Polski osłabionej rozbiorami, wojną polsko-rosyjską, powstaniem kościuszkowskim. Księżna Izabela miała poczucie misji i była wielką patriotką. Opinie na jej temat są dzisiaj różne. Jako żona Adama Czartoryskiego, któremu zawdzięczamy dzisiaj podstawy polskiej historiografii, miała liczne romanse, między innymi z królem Stanisławem Augustem Poniatowskim, posłem rosyjskim Mikołajem Repninem, czy księciem de Lauzun. Nie możemy jednak kwestionować tego, że w Puławach stworzyła podwaliny pod polskie muzealnictwo, a jej kolekcja stała się osią, wokół której powstało Muzeum Czartoryskich w Krakowie.

Domek Gotycki, Puławy, fot. nplp.pl

Domek Gotycki, Puławy, fot. nplp.pl

Anna Cirocka

» Anna Cirocka

Historyk sztuki, interesuje się sztuką renesansu włoskiego, dziejami religii przedchrześcijańskiej Europy oraz antyczną i renesansową teorią sztuki. Prowadzi bloga annacirocka.blogspot.com. Mieszka w Gdańsku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *



ns-wspieram-post

Spodobał Ci się artykuł? Wesprzyj nas »